Μέντελ, Γκρέγκορ


Μέντελ, Γκρέγκορ
(Gregor Mendel, Χέντσεντορφ, Σιλεσία 1822 – Μπρνο 1884). Αυστριακός βοτανικός και αυγουστινιανός μοναχός. Ο Μ. είχε εξαιρετικές επιδόσεις στο σχολείο και, επειδή οι πόροι της οικογένειάς του ήταν περιορισμένοι, στην προσπάθειά του να ακολουθήσει ανώτερη εκπαίδευση εισήλθε στο μοναστήρι το 1843, όπου συνέχισε τη μόρφωσή του και ξεκίνησε την διδακτική του καριέρα. Όταν χειροτονήθηκε ιερέας το 1847, άλλαξε το αρχικό όνομά του Γιόχαν (Ιωάννης) σε Γκρέγκορ (Γρηγόριος). Το 1851 πήγε στο πανεπιστήμιο της Βιέννης, όπου για τρία χρόνια σπούδασε μαθηματικά και φυσικές επιστήμες, ενώ στη συνέχεια δίδαξε φυσικές επιστήμες στο βασιλικό κολέγιο του Μπρνο. Κατά την περίοδο 1856-63 ασχολήθηκε με πειράματα υβριδισμού σε φυτά μπιζελιών, τα οποία του επέτρεψαν να διατυπώσει τους περίφημους νόμους για τη μεταβίβαση των κληρονομικών χαρακτήρων στα υβρίδια, οι οποίοι πέρασαν όμως εκείνη την εποχή απαρατήρητοι. Οι νόμοι ανακαλύφθηκαν εκ νέου το 1902 οι Καρλ Κόρενς, Ούγκο ντε Βρις και Έριχ Τσέρμακ, ανεξάρτητα ο ένας από τον άλλο. Σε αυτούς οφείλεται το ότι οι νόμοι του Μ. είδαν πάλι το φως της δημοσιότητας, σχολιάστηκαν και αξιοποιήθηκαν, και από τότε ο αυγουστινιανός μοναχός θεωρήθηκε ο ιδρυτής της νεώτερης γενετικής. Στο έργο του Πειράματα με υβρίδια φυτών, ο Μ. περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο κληρονομούνται τα χαρακτηριστικά. Το ενδιαφέρον του δεν εστιαζόταν μόνο στα φυτά, αλλά και στη μετεωρολογία και στις θεωρίες περί εξέλιξης. Μεντελισμός. Όρος με τον οποίο αποκαλούνται οι αρχές μεταβίβασης των γενετικών χαρακτήρων, οι οποίες ανακαλύφθηκαν από τον αυγουστινιανό μοναχό Μ. Ο Μ. διάλεξε ως πειραματικό φυτό το μπιζέλι, γιατί μπορεί να διασταυρώνεται εύκολα και να ωριμάζει σε μία μόνο εποχή. Για τα πειράματά του επέλεξε να μελετήσει 7 ομάδες χαρακτήρων, όπως το ύψος, η μορφή και το χρώμα των σπόρων, η μορφή και το χρώμα του περικαρπίου και η θέση των ανθέων στο στέλεχος του φυτού. Οι πιο απλές διασταυρώσεις του αφορούσαν τη μελέτη ενός μόνο χαρακτήρα (μονοϋβριδικές διασταυρώσεις), ωστόσο μελέτησε και τον συνδυασμό μεταβίβασης δύο ανεξάρτητων χαρακτήρων. Οι νόμοι του Μ. και οι παραλλαγές τους εξαρτώνται από τη συμπεριφορά, την αλληλεπίδραση και τη θέση των γονιδίων που ελέγχουν τους κληρονομικούς χαρακτήρες και τα οποία περιέχονται στα χρωματοσώματα. Ο πρώτος νόμος του Μ. είναι γνωστός ως νόμος του διαχωρισμού· αρχικά, ο Μ. πρότεινε ότι κάθε χαρακτήρας ελέγχεται από ένα ζευγάρι παραγόντων (σήμερα γονίδια). Για να αποφεύγεται ο διπλασιασμός των παραγόντων από γενιά σε γενιά, θεώρησε ότι οι παράγοντες αυτοί πρέπει να χωρίζονται ο ένας από τον άλλο κατά το σχηματισμό των γαμετών. Ο δεύτερος νόμος ονομάζεται νόμος της ανεξάρτητης κατανομής· σύμφωνα με αυτόν οι παράγοντες (γονίδια) που ελέγχουν δύο χαρακτήρες κληρονομούνται ανεξάρτητα. Προσωπογραφία του Αυστριακού φυσιοδίφη Γκρέγκορ Μέντελ, θεμελιωτή της σύγχρονης γενετικής, από το έργο «Ενενήντα χρόνια μενδελιανών νόμων» του Γκέντα. Η πρώτη σελίδα της έκθεσης σχετικά με τα πειράματα του Αυστριακού φυσιοδίφη Γκρέγκορ Μέντελ για τον υβριδισμό των φυτών.

Dictionary of Greek. 2013.

Look at other dictionaries:

  • ανθρωπολογία — Επιστήμη που εξετάζει τον άνθρωπο στο σύνολο των σωματικών χαρακτηριστικών του και των εκδηλώσεων της διανοητικότητάς του· όπως την όρισε o Μπιφόν, είναι η φυσική ιστορία του ανθρώπινου γένους. Η α. μελετά τον άνθρωπο –στο παρελθόν και στο παρόν …   Dictionary of Greek

  • βιομετρία — Επιστήμη που μελετά ποσοτικά και κυρίως στατιστικά τα βιολογικά φαινόμενα. Μολονότι η σημερινή βάση της β. προέρχεται ουσιαστικά από τις εργασίες του Φράνσις Γκάλτον και του Γκρέγκορ Μέντελ, ιδρυτές της μπορούν να θεωρηθούν ο Ιταλός Σαντόριο… …   Dictionary of Greek

  • ζωολογία — Κλάδος της βιολογίας που μελετά τα ζώα, είτε στις διάφορες μορφές και εκδηλώσεις τους είτε στις αμοιβαίες σχέσεις με τα όμοιά τους και με το περιβάλλον. Όπως προκύπτει από τον τόσο ευρύ ορισμό, η ζ. περιλαμβάνει διάφορους κλάδους. Με τις μορφές… …   Dictionary of Greek

  • κληρονομικότητα — Μεταβίβαση των χαρακτήρων ενός ατόμου στις επόμενες γενιές, η οποία πραγματοποιείται με τη σύζευξη των γεννητικών κυττάρων (γαμέτες) των γονέων και την ανάμειξη του γενετικού τους υλικού. Η μεταβίβαση αυτή ακολουθεί καθορισμένους νόμους, που… …   Dictionary of Greek


Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.